Sokak Sanatı: Gerçek Bir İlham Kaynağı

31 Mart, 2019
Salamanca'daki Barrio del Oeste sokak sanatının yıllar içerisinde filizlendiği yerdir.

Kentsel sanat veya sokak sanatı, sokakları kanvas olarak kullanan, anonim, yaratıcı, özgür ve bazen de yasa dışı bir sanat akımıdır. Hareket ilk olarak 1990’ların başında büyük şehirlerde ortaya çıktı. O zamandan beri dünyanın dört bir yanındaki şehirlere ve kasabalara yayıldı.

Başlangıçta, bu tarzın tek iddiası teknikti, ancak o zamandan beri şablonlar ve kalıplar, posterler, heykeller gibi diğer ifade biçimlerini de benimsedi… Ancak, asıl amacı değişmedi: Geniş yüzeyleri belirli bir mesajı iletmek için aracı olarak kullanmak, genellikle protesto ya da insanları gerçeklerle yüzleştirme.

Sokak Sanatı sayesinde, hemen hemen her büyük şehirde büyük, renkli duvar resimleri bulabilirsiniz. Bu yazıda, kentsel sanat hareketini daha iyi anlayabilmeniz için bu akımın bazı temel özelliklerinden bahsedeceğiz.

Kentsel sanat: sokaklarda yolculuk

Salamanca'daki Barrio del Oeste

Post-grafiti olarak da bilinen sokak sanatı sokaklarda ve toplu taşıma gibi diğer halka açık yerlerde karşımıza çıkabilir. Aslında, trafik ışıkları ve çöp kutuları gibi sıradan gündelik nesneleri de işgal ettiği bilinmektedir.

Bununla ilgili en güzel şey, herhangi birinin sokak sanatını görüp takdir edebileceği anlamına geliyor olması. Ancak aynı zamanda bu, çekilen fotoğrafların dışında sokak sanatının asla uzun ömürlü olamayacağı anlamına da geliyor.

Pek çoğu takma ad kullanan birçok sokak sanatçısı var. Malzemeler konusunda çok kısıtlı imkanları olmasına rağmen, eserlerinin içerdikleri mesajlarla hem güzel hem de güçlü olan çok başarılı sanat eserleri yaratmayı başardılar.

Birçoğu göz yanılmaları, ışık ve gölge, renkler ve detaylarla oynadıklarından sıklıkla görsel algımıza meydan okuyor. Bu aynı zamanda onları gözden kaçırmamızı da epey zorlaştırıyor.

En ünlü resimlerden bazıları hiper-gerçekçi, ya da karikatürlerden oluşuyor. Sokaklarda, bu iki stili yan yana görebileceğiniz gibi birbirlerinden farklı tarzlar olsalar da, birbirlerinin bir parçası olarak da bulabilirsiniz.

Sokak sanatı türleri

Kullanılan tekniğe bağlı olarak sokak sanatını alt kategorilere ayırabiliriz:

  • Graffiti: Bir mesajı,  belli bir estetik anlayışla iletir. Çizimler ve şifreli mesajlar içerebilir. Buna bir örnek, Meksika’daki Acción Poética hareketidir.
  • Şablonlar: Bu teknik, yazı ve görselleri daha ayrıntılı bir şekilde birleştirir. Genellikle duvarlarda görmenize rağmen, zemin üzerinde ve diğer yüzeylerde de bulabilirsiniz.
  • Posterler: Büyük sayılarda pek çok posteri bir arada kullanır. Buradaki fikir, genel mesajın göz ardı edilememesi için, ısrarla yerleştirilen posterlerin yoldan geçenlerin dikkatini çekmesidir.
  • Sokaklardaki diğer nesneleri kullanan heykeller veya sanat eserleri. Daha önce de belirttiğimiz gibi, bu nesneler grafiti ve heykeli birleştirecek şekilde kullanılır.

Bu duvar resimleri ilhamını nereden alıyor?

Genel olarak, büyük duvar resimleri, belirli bir ışıkta bir konsepti, politik veya kültürel bir figürü sergilemek için kullanılır. Örneğin, anneannelere ve dedelere adanmış, onları ailenin ve güvenliğin direği olarak gösterir.

En büyük duvar resimleri tek, birleşik bir konseptle birden fazla binaya yayılabilir. Ancak, bu konuda belirli bir kural yoktur. Mesele bir mesajı iletmek ve sanat yapmaktır.

Nesnelerle Sanat

Sokakta buldukları nesnelerden sanat yaratmak, sokak sanatçılarına özgü bir tekniktir. En sık kullanılan nesnelerden bazıları çöp bidonları, telefon kabinleri ve sokak lambalarıdır.

Makreme ile kaplanmış bisiklet

Sokak sanatı aynı zamanda güzel bir şey yaratmak için eski, istenmeyen nesnelerin kullanılmasını içerebilir.

Bununla birlikte, son birkaç yılda, gittikçe daha fazla insan saksılardan, ağaçlardan ve kent bahçelerinden sokak sanatı yapıyor. Örneğin, makrome süslemeleri ile süslenmiş ağaçları bile bulabilirsiniz.

Bazı sanatçılar, neredeyse bir heykel türü gibi, yeni nesneler oluşturmak için boruları veya tüpleri yeniden kullanır. Ayrıca, bisikletler gibi eski nesneleri de kurtarıyorlar ve çalışma hayatlarını sanat yoluyla onlara yeni bir misyon yükleyerek ömürlerini uzatıyorlar. Bu sanat türüne gelince, sokak sanatçılarının dehası sınır tanımıyor.

Birçok insan bu sanat eserlerini sever, çünkü normalde monoton gri şehirlere renkli bir dokunuş getirirler. Öte yandan, diğerleri, vurguladıkları toplumsal endişelerle daha fazla ilgileniyorlar. Hiç kimse sokak sanatının sürekli gelişmekte olduğunu ve toplumumuzu zenginleştirmeye devam ettiğini yadsıyamaz.

Sokak sanatı, yolunuza devam etmeden önce bir saniye durup bakmanız gereken, herhangi bir sanat eserinden çok daha fazlasıdır. Özgün ve bilinçli bir ifade şeklidir.